ARTYKUŁ ORYGINALNY
Dobre praktyki zarządcze i operacyjne jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa transportowego na rynku usług logistycznych
Więcej
Ukryj
1
Nicolaus Copernicus University, Toruń, Poland
A - Koncepcja i projekt badania; B - Gromadzenie i/lub zestawianie danych; C - Analiza i interpretacja danych; D - Napisanie artykułu; E - Krytyczne zrecenzowanie artykułu; F - Zatwierdzenie ostatecznej wersji artykułu
Data nadesłania: 21-04-2026
Data ostatniej rewizji: 25-04-2026
Data akceptacji: 30-04-2026
Data publikacji online: 30-06-2026
Data publikacji: 30-06-2026
NSZ 2026;21(2):163-178
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Cel badań i hipotezy/pytanie badawcze:
Celem artykułu jest identyfikacja i usystematyzowanie dobrych praktyk zarządczych i operacyjnych stosowanych w przedsiębiorstwach transportowych oraz ocena ich znaczenia dla budowania przewagi konkurencyjnej na rynku usług logistycznych. Odnosząc się do celu, autor postawił pytanie badawcze: jakie dobre praktyki zarządcze i operacyjne sprzyjają budowaniu przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa transportowego? Ponadto przyjął hipotezę, zgodnie z którą przewaga konkurencyjna przedsiębiorstwa transportowego powstaje przede wszystkim wówczas, gdy praktyki zarządcze i operacyjne tworzą spójny system działań łączący efektywność kosztową z jakością usługi i zdolnością adaptacji.
Metody badawcze:
W artykule zastosowano jakościową analizę źródeł zastanych. Przyjęta procedura badawcza łączy celowy przegląd literatury naukowej z analizą treści raportów branżowych oraz opisów praktyk gospodarczych dostępnych w zasobach internetowych. Takie podejście jest uzasadnione charakterem problemu badawczego, który dotyczy identyfikacji i usystematyzowania praktyk stosowanych w przedsiębiorstwach transportowych, a nie pomiaru statystycznej zależności między zmiennymi.
Główne wyniki:
Przeprowadzona analiza pozwala pozytywnie odnieść się do przyjętej hipotezy. Przewaga konkurencyjna przedsiębiorstwa transportowego powstaje przede wszystkim wtedy, gdy dobre praktyki zarządcze i operacyjne tworzą spójny system działań łączący efektywność kosztową, jakość usługi, niezawodność, elastyczność i zdolność adaptacji. Odpowiedź na pytanie badawcze wskazuje, że szczególne znaczenie mają praktyki cyfryzacji i telematyki, optymalizacji tras, zarządzania flotą, zarządzania jakością usług, pracy z kierowcami, obsługi klienta, zgodności regulacyjnej i zielonej logistyki. W odniesieniu do celu artykułu można stwierdzić, że dobre praktyki stanowią pomost między zasobami przedsiębiorstwa a przewagą konkurencyjną. Same zasoby, takie jak flota, systemy informatyczne albo baza klientów, nie gwarantują przewagi. Dopiero ich umiejętne wykorzystanie w powtarzalnych praktykach organizacyjnych pozwala uzyskać lepszą terminowość, wyższą niezawodność, niższe koszty, mniejszą liczbę zakłóceń i większą satysfakcję klientów. W przedsiębiorstwie transportowym przewaga nie jest więc rezultatem jednorazowego działania, lecz efektem systematycznego doskonalenia procesów. Poza tym wnioski z analizy wskazują, że cena pozostaje ważnym, ale niewystarczającym kryterium konkurencji. W długim okresie przedsiębiorstwo transportowe buduje pozycję rynkową przez zaufanie, jakość, bezpieczeństwo, wiarygodną informację, elastyczność i zdolność do rozwiązywania problemów. Oznacza to, że strategia oparta wyłącznie na obniżaniu stawek może być ryzykowna, jeżeli nie towarzyszą jej inwestycje w kompetencje, technologię, relacje z klientami i jakość operacyjną.
Implikacje dla teorii i praktyki:
Analiza źródeł pozwala wyróżnić kilka grup dobrych praktyk, które wzmacniają przewagę konkurencyjną przedsiębiorstw transportowych.
REFERENCJE (30)
1.
ÁLVAREZ, P., SERRANO-HERNANDEZ, A., LERGA, I., FAULIN, J., 2024. Optimizing freight delivery routes: The time-distance dilemma, Transportation Research Part A: Policy and Practice, No. 190.
2.
BARNEY, J.B., 1991. Firm Resources and Sustained Competitive Advantage, Journal of Management, No. 17 (1), pp. 99-120.
3.
DEKKER, R., BLOEMHOF, J., MALLIDIS, I., 2012. Operations Research for Green Logistics: An Overview of Aspects, Issues, Contributions and Challenges, European Journal of Operational Research, No. 219 (3), pp. 671-679.
6.
EISENHARDT, K.M., MARTIN, J.A., 2000. Dynamic capabilities: What are they?, Strategic Management Journal, No. 21 (10-11), pp. 1105-1121.
7.
EVANGELISTA, P., SWEENEY, E., 2006. Technology Usage in the Supply Chain: The Case of Small 3PLs, The International Journal of Logistics Management, No. 17 (1), pp. 55-74.
8.
FERNANDES, D.W., MOORI, R.G., FILHO, V.A.V., 2018. Logistic Service Quality as a Mediator between Logistics Capabilities and Customer Satisfaction, REGE: Revista de Gestão, No. 25 (4), pp. 358-372.
9.
GAUDENZI, B., CONFENTE, I., RUSSO, I., 2020. Logistics Service Quality and Customer Satisfaction in B2B Relationships: A Qualitative Comparative Analysis Approach, The TQM Journal, No. 33 (1), pp. 125-140.
11.
GLABISZEWSKI, W., 2005. Konkurencyjność działających w Polsce zakładów ubezpieczeń majątkowych w procesie integracji Polski z Unią Europejską, Toruń: Dom Organizatora TNOiK.
12.
HUNT, S.D., MORGAN, R.M., 1995. The comparative advantage theory of competition, Journal of Marketing, No. 59 (2), pp. 1-15.
14.
IZADI, A., NABIPOUR, M., TITIDEZH, O., 2020. Cost Models and Cost Factors of Road Freight Transportation: A Literature Review and Model Structure, Fuzzy Information and Engineering, No. 12 (1), pp. 21-41.
15.
KADŁUBEK, M., THALASSINOS, E., DOMAGAŁA, J., GRABOWSKA, S., SANIUK, S., 2022. Intelligent Transportation System Applications and Logistics Resources for Logistics Customer Service in Road Freight Transport Enterprises, Energies, No. 15 (13).
16.
KANYEPE, J., GUMBO, T., NEL, H., 2023. Green Logistics Adoption and Operational Performance within the Road Freight Sector: The Moderating Role of Management Commitment, Logistics Research, No. 16.
17.
MENTZER, J.T., FLINT, D.J., HULT, G.T.M., 2001. Logistics Service Quality as a Segment-Customized Process, Journal of Marketing, No. 65 (4), pp. 82-104.
18.
MILER, R.K., KISIELEWSKI, M.J., BRZOZOWSKA, A., KALINICHENKO, A., 2020. Efficiency of Telematics Systems in Management of Operational Activities in Road Transport Enterprises, Energies, No. 13 (18).
19.
OSIŃSKA, M., ZALEWSKI, W., ŚWIDERSKI, A., 2020. Determinants of Using Telematics Systems in Road Transport Companies, European Research Studies Journal, No. 23 (2), pp. 474-490.
20.
PEČENÝ, L., MEŠKO, P., KAMPF, R., GAŠPARÍK, J., 2020. Optimisation in Transport and Logistic Processes, Transportation Research Procedia, No. 44, pp. 15-22.
21.
PETERAF, M.A., 1993. The Cornerstones of Competitive Advantage: A Resource-Based View, Strategic Management Journal, No. 14 (3), pp. 179-191.
22.
PORTER, M.E., 1985. Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance, New York: Free Press.
23.
SANDBERG, E., ABRAHAMSSON, M., 2011. Logistics Capabilities for Sustainable Competitive Advantage, International Journal of Logistics Research and Applications, No. 14 (1), pp. 61-75.
24.
STANK, T.P., GOLDSBY, T.J., VICKERY, S.K., SAVITSKIE, K., 2003. Logistics Service Performance: Estimating Its Influence on Market Share, Journal of Business Logistics, No. 24 (1), pp. 27-55.
25.
TEECE, D.J., PISANO, G., SHUEN, A., 1997. Dynamic Capabilities and Strategic Management, Strategic Management Journal, No. 18 (7), pp. 509-533.
29.
WANG, M., WOOD, L.C., WANG, B., 2022. Transportation Capacity Shortage Influence on Logistics Performance: Evidence from the Driver Shortage, Heliyon, No. 8 (5).
30.
WONG, C.Y., KARIA, N., 2010. Explaining the Competitive Advantage of Logistics Service Providers: A Resource-Based View Approach, International Journal of Production Economics, No. 128 (1), pp. 51-67.