ARTYKUŁ ORYGINALNY
Wielowymiarowa analiza zmian w wydatkach obronnych państw NATO w latach 2014-2025
Więcej
Ukryj
1
Military University of Technology in Warsaw, Poland
2
NATO Defense College, Türkiye
3
NATO Defense College, Poland
A - Koncepcja i projekt badania; B - Gromadzenie i/lub zestawianie danych; C - Analiza i interpretacja danych; D - Napisanie artykułu; E - Krytyczne zrecenzowanie artykułu; F - Zatwierdzenie ostatecznej wersji artykułu
Data nadesłania: 22-05-2026
Data ostatniej rewizji: 13-06-2026
Data akceptacji: 13-06-2026
Data publikacji online: 31-07-2026
Data publikacji: 31-07-2026
NSZ 2026;21(3):13-32
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Cel badań i hipotezy/pytanie badawcze:
Artykuł podejmuje następujący problem badawczy: które państwa członkowskie NATO odnotowały największy wzrost wydatków na obronność w latach 2014-2025? Celem badania jest przeprowadzenie wielowymiarowej analizy zmian w poziomie wydatków na obronność w poszczególnych państwach NATO w okresie 2014-2025. Opierając się na postawionym problemie i określonych celach badawczych, sformułowano następującą hipotezę: największe wzrosty wydatków na obronę wojskową występują w państwach członkowskich NATO położonych na wschodniej flance Sojuszu. Tendencja ta jest prawdopodobnie napędzana rosnącą percepcją zagrożeń bezpieczeństwa wynikających z aneksji Krymu przez Rosję w 2014 r. i późniejszej pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w 2022 r., co nasiliło obawy dotyczące stabilności regionalnej, zdolności odstraszania i gotowości bojowej. Jednocześnie, chociaż względne wskaźniki wzrostu mogą być wyższe wśród krajów wschodniej flanki, oczekuje się, że Stany Zjednoczone pozostaną liderem pod względem bezwzględnego wzrostu wydatków na obronność w analizowanym okresie (2014-2025) ze względu na swoje globalne zobowiązania wojskowe, strategiczną rolę w NATO i znacznie większe możliwości budżetowe w zakresie gospodarki i obronności.
Metody badawcze:
W badaniu wykorzystano metodę analizy źródeł, uzupełnioną technikami wnioskowania inferencyjnego. Proces badawczy wspierany był przez oprogramowanie Microsoft Excel i Statistica AI, co umożliwiło przetwarzanie, organizację i wielowymiarową analizę zebranych danych. Ponadto porównano wzorce wydatków na obronę w krajach wschodniej flanki i poza nią, wykorzystując wybuch wojny rosyjsko-ukraińskiej jako punkt odniesienia do oceny różnic przed- i powojennych.
Główne wyniki:
Główne wnioski płynące z badania wskazują na wyraźny trend szybkiego wzrostu wydatków na obronność wśród państw wschodniej flanki NATO. W roku 2025 Polska odnotowała najwyższy poziom wydatków na obronność, wynoszący 4,48% PKB. Stanowi to znaczący wzrost w porównaniu z 1,86% w 2014 roku i 2,21% w 2022 roku. Znaczny wzrost zaobserwowano również na Litwie, gdzie wydatki na obronność wzrosły z 0,88% PKB w 2014 roku do 4,00% PKB w 2025 roku, na Łotwie z 0,97% PKB w 2014 roku do 3,73% PKB w 2025 roku, a w Estonii z 1,90% PKB w 2014 roku do 3,38% w 2025 roku.
Implikacje dla teorii i praktyki:
Wyniki mogą okazać się również cenne dla sektora przemysłu obronnego oraz podmiotów odpowiedzialnych za logistykę i zarządzanie bezpieczeństwem, wskazując kierunki przyszłych inwestycji technologicznych i organizacyjnych. Ponadto analiza może wesprzeć procesy prognozowania przyszłych zmian w polityce obronnej państw członkowskich NATO w kontekście niestabilności geopolitycznej i rosnących wyzwań dla bezpieczeństwa międzynarodowego.
REFERENCJE (33)
4.
FORSAL, 2022. Dlaczego Ukraina i Gruzja nie weszły do NATO w 2008 r.? Były szef Sojuszu: Przez niechęć Francji i Niemiec,
https://forsal.pl/swiat/bezpie... (accessed: 10.05.2026).
10.
LATOSIEWICZ, D., KOZICKI, B., TOMASZEWSKI, J., 2025. Planowanie naboru żołnierzy w korpusie szeregowych w Siłach Zbrojnych RP wobec obecnych zagrożeń bezpieczeństwa militarnego, Warszawa: Wojskowa Akademia Techniczna.
21.
OŚRODEK STUDIÓW WSCHODNICH, 2026. Wojna na Ukrainie, 24 lutego 2022 roku rozpoczęła się nowa faza rosyjskiej agresji na Ukrainę. Eksperci OSW od początku, dzień po dniu, śledzili ten konflikt,
https://www.osw.waw.pl/pl/wojn... (accessed: 10.05.2026).
23.
PORTAL LEGITYMISTYCZNY, 2026. Memorandum budapesztańskie: jak Ukraina oddała broń nuklearną za gwarancje bezpieczeństwa?,
http://www.legitymizm.org/memo... (accessed: 10.05.2026).
28.
NATO, 2025.The Hague Summit Declaration,.
https://www.nato.int/en/about-...- resources/official-texts/2025/06/25/the-hague-summit-declaration (accessed: 10.05.2026).
29.
TVN24, 2023. Libereco: od czasu sfałszowanych wyborów na Białorusi w 2020 roku zatrzymano tam ponad 38 tysięcy osób,
https://tvn24.pl/swiat/liberec... (accessed: 10.05.2026).